وبلاگ تخصصی شکارچی جوان
وبلاگ تخصصی شکارچی جوان
شنبه بیست و ششم دی 1388 :: 10:6 ::  نويسنده : محمدرضا
شنبه بیست و ششم دی 1388 :: 10:4 ::  نويسنده : محمدرضا
زاد و ولد قوچ و میش لارستان در اسارت برای اولین بار در ایران و دومین بار در جهان



ادامه مطلب ...
شنبه بیست و ششم دی 1388 :: 9:50 ::  نويسنده : محمدرضا

گوزن

 

گوزن FAMILY CERVIDEA 3 گونه زير در كشور ما هنوز يافت مي‌شود.
1- گوزن معمولي يا مرال با نام علمي CERVUS ELAPHUS MARAL و يا RED REER كه اختصاصاً در محدوده‌هاي جنگلي شمال كشور زندگي مي‌كند.
2- شوكا (RED DEER) با نام علمي CAPREOLUS CAPREOLUS
كه علاوه بر يافت شدن در بيشتر مناطق زيستي گوزن معمولي در پاره‌اي نقاط جنگل‌هاي غرب كشور علي الخصوص منطقه بوزين و مره خيل كردستان زندگي مي‌كند.
3- گوزن زرد يا PERSIAN FALLOW DEER با نام علمي CERVUS DAMA MESOPOTAMICA كه به طور طبيعي فقط در دو نقطه نزديك به هم در ايران زندگي مي‌كرده ولي اكنون در چند نقطه از كشور مثل دشت ناز ساري – جزيره اشك در درياچه اروميه و ... زندگي مي‌كند.
در اين مقاله بيشتر مطالب معطوف به تاريخچه كشف و ماجراهايي است كه بر اين حيوان بي‌نظير گذشته است،‌ هر چند كه بيان خصوصيات مختصري از وضعيت جسمي و اندازه‌هاي طبيعي آن لازم است.
گوزن زرد در دنيا در 2 گونه يافت مي‌شود:
گوزن زرد اروپايي با نام علمي CERVUS DAMA DAMA
گوزن زرد ايراني با نام علمي CERVUS DAMA MESOPOTAMICA
مي‌شود گفت گوزن زرد ايراني يكي از انواع چهارپايان بسيار مقاوم است كه به خوبي مي‌تواند خود را در شرايط مختلف زيست محيطي تطبيق دهد و حتي راز بقا و زنده ماندن اين حيوان در مناطق بسيار بد آب و هواي دز و كرخه همين قدرت سازگاري اوست.

اندازه‌هاي بدن
وزن بين 100 تا 150 كيلوگرم
طول كلي بدن 150 تا 250 سانتيمتر
طول دم 20 تا 30 سانتيمتر
ارتفاع شانه 90 تا 140 سانتيمتر
مدت حاملگي 7 تا 8 ماه
حداكثر عمر 20 سال
اين گوزن داراي جثه‌اي كوچك‌تر از مرال است. نرها داراي شاخ‌هاي نسبتاً پهن ولي كوتاه‌تر از شاخ‌هاي گوزن معمولي (مرال)اند. مانند گوزن معمولي شاخ‌ها در اواخر زمستان مي‌افتد و در بهار دوباره رشد مي‌كند و در تابستان شاخ‌ها كامل مي‌شوند.
جثه اين گوزن زرد از نوع اروپايي آن بزرگ‌تر اما شاخ‌هاي گوزن زرد اروپايي خيلي پهن‌تر و حتي بلندتر است.
در فصل تابستان موهاي بدن كوتاه‌ است و رنگ پشت و پهلوها زرد متمايل به قرمز و زير بدن و كفل‌ها و دم سفيد است. در قسمت پشت و پهلوها خال‌هاي سفيد مشخصي دارد. در زمستان موها بلندتر و به رنگ متمايل به خاكستري در مي‌آيد و خال‌ها به صورت محو ديده مي‌شوند.
اين حيوان معمولاً در صبح زود يا وقت غروب به تغذيه مي‌پردازد، حس بينايي بسيار قوي دارد و شناگر قابلي است.
علاوه بر خصوصيات فوق، اين حيوان در اسارت قابل تكثير بوده و حتي مانند حيوانات اهلي پرواربندي و توليد گوشت از آن ممكن است.

با ذكر اين مقدمه مي‌پردازيم به تاريخچه
مي‌دانيد كه هيتلر در دوره قدرت خود در آلمان همواره با انگليسي‌ها رقابت داشت، چه در زمينه تسليحاتي و نظامي و چه در زمينه‌هاي علمي و صنعتي و اجتماعي.
از جمله كارهايي كه انگليسي‌ها در آن شهرت داشتند تحقيق در مورد انواع جانوران و گياهان وحشي اطراف و اكناف عالم بود. آنها چه در سفرهاي گردشگري و چه علمي و نظامي و سياسي كه به كشورهاي مختلف در دنيا رفت و آمد مي‌كردند اقدام به جمع‌آوري نمونه (و علي‌ الخصوص شاخ و پوست جانوران وحشي مي‌كردند به همين دليل امروزه در موزه تاريخ طبيعي لندن نمونه‌هايي هر چند بي‌جان از حيوانات منقرض شده مي‌بينيد كه حتي آن نمونه‌ها را در كشور و يا زيستگاه گذشته آن حيوانات نخواهيد يافت.
اگر درست به خاطرم باشد سال 1359 كه من از اين موزه ديدن كردم يك نمونه تاكسيدرمي شده شير ايراني در آنجا وجود داشت.
البته بايد حدس زد كه آنچه را كه به نمايش گذاشته‌اند خيلي كمتر از آن گنجينه‌هايي است كه در اختيار دارند. خدا مي‌داند.
همان طور كه گفته شد هيتلر مي‌خواست در همه زمينه‌ها پيش بيافتد، اگر چه در زمينه‌هاي نظامي و صنعتي واقعاً توفق داشت اما تحقيقات براي جانوران را نيز بسيار با اهميت تلقي مي‌كرد و دستور داده بود علاوه بر جستجوي دانشمندان و زيست‌شناسان براي يافتن چيزهاي تازه، نمونه‌هاي زنده از حيوانات وحشي در باغ‌وحش‌هاي آلمان گردآوري شوند.
منجمله يك قلاده ببر خزر CASPIAN TIGER كه تا سال 51 - 1950 زنده بود و در يكي از باغ‌وحش‌هاي آلمان نگهداري مي‌شد و اتفاقاً تنها عكس رنگي از ببر خزر در همين سال‌ها از اين حيوان تهيه شده است.
انشاالله يك روز هم خبرهاي داغي از احتمال وجود و زيست ببر خزر تقديم خواهم كرد.
برگرديم به ماجراي گوزن زرد.
نوعي گوزن زرد كه در خاورميانه زندگي مي‌كرد مورد توجه دانشمندان و زيست‌شناسان آلماني بود. نام اين گوزن كه MESOPOTAMINA FALLOW DEER گفته مي‌شود از كلمه MESOPOTAMINA يعني بين‌النهرين گرفته شده كه چون در ايران فقط يافت شد ما آن را PERSIAN FALLOW DEER مي‌ناميم يعني گوزن زرد ايراني.
دانشمندان آلماني با استناد به كتب قديمي، نقاشي‌ها و حتي كتب‌ مذهبي و مهم‌تر از آنها در حجاري‌هاي تاريخي منطقه خاورميانه و علي‌الخصوص ايران مطمئن بودند كه روزي اين گوزن در اين منطقه مي‌زيسته و نقوش برجسته تخت جمشيد وجود آن را در ايران ثابت مي‌كرد.
حتي گفته مي‌شد كه اين نوع گوزن در تركيه هم وجود دارد اما تمامي نمونه‌هايي كه بررسي كردند مربوط بود به گوزن زرد اروپايي يا CERVUS DAMA DAMA و هيچ نمونه‌اي زنده از گوزن زرد ايراني يافت نشد و پس از اين جستجوها پرونده آن در بين دانشمندان آلماني بسته شود به ليست حيوانات منقرض شده اضافه گرديد.

چگونه گوزن زرد ايراني پيدا شد؟
براي شرح اين ماجرا ابتدا لازم است ضمن تقدير و تشكر از دوست دانشمندم آقاي WERNER TRENSE كه در واقع كاشف اين حيوان هستند، ايشان را به شما خواننده عزيز معرفي مي‌كنم آقاي WERNER TRENSE در سال 1922 در آلمان متولد شد، در جنگ جهاني دوم به عنوان افسر نيروي هوايي خدمت مي‌كرد و در رشته جانورشناسي و گياه‌شناسي از دانشگاه هامبورگ فارغ‌التحصيل گرديد. سپس در دانشگاه مونيخ به تحصيل در رشته انسان‌شناسي (قوم‌شناسي) پرداخت و فوق‌ليسانس دريافت كرد.
آقاي TRENSE از بنيانگذاران تشكيلات جهاني CIC (شوراي جهاني شكار) و در حال حاضر يكي از قديمي‌ترين اعضاي اين مجموعه بين‌المللي است. سال‌هاي زيادي به عنوان دبير كل CIC انجام وظيفه نموده و اينك اين سمت را به صورت افتخاري داراست.
آقاي TRENSE داراي تأليفات متعددي است كه اينجانب 2 جلد از كتاب‌هاي ايشان را در اختيار دارم كه در اين مقاله از آنها به عنوان مرجع نيز استفاده كرده‌ام.
يكي كتاب BIG GAME OF THE WORLD كه واقعاً مرجع معتبري است و ديگري كتاب WILD KENNT KEINE GRENEEN كه ترجمه نام كتاب فارسي مي‌شود.
«حيات وحش مرز نمي‌شناسد» كتاب اخير در سال 2003 به چاپ رسيده و اتفاقاً پنجاه و يكمين اجلاس سالانه CIC كه در شهر بوخارست روماني و با حضور نخست‌وزير روماني برگزار گرديد با تم و پايه «حيات وحش مرز نمي‌شناسد» و تاكيد بر خدمات و سوابق TRENSE برگزار و از ايشان تجليل به عمل آمد.
در حاشيه اين اجلاس اينجانب با آقاي TRENSE مصاحبه‌اي كردم كه در واقع تاريخچه كشف و بقاي اين گونه ارزشمند است كه افتخار مي‌كنم آن را تقديم دارم. آقاي TRENSE اظهار داشتند:
در سال 1956 از طريق دوستان ايراني‌ام در آلمان با خانواده دولت‌شاهي آشنا شدم از اعضاي اين خانواده كه از شاهزاده‌هاي قاجار به حساب مي‌آمدند آقاي حسين دولت‌شاهي در تهران به كار فروش اسلحه و مهمات شكاري اشتغال داشت و در يكي از خيابان‌هاي تهران مغازه‌اي باز كرده بود و علاوه بر فروش لوازمات شكار، تورهاي شكار را در ايران ترتيب مي‌داد و من هم از طريق ايشان ترتيب اولين شكار را براي خودم در ايران دادم.
من و دوستم HERMANN در سپتامبر 1956 (شهريور 1335) وارد تهران شديم و ميزبان ما آقاي حسين دولت‌شاهي ترتيب اجاره يك فولكس استيشن را داد و به اتفاق دو نفر شكارچي به نام‌هاي عبدالله و سعيد و يك نفر آشپز عازم گرگان شديم.
هدف ما شكار گراز – مرال – قوچ، كل و قرقاول و صيد ماهي قزل‌آلا بود.
20 سپتامبر به گرگان رسيديم و فرماندار گرگان با غذايي لذيذ از ما پذيرايي كرد و جواز شكار در منطقه گرگان را دريافت كرديم.
روز 22 سپتامبر به سمت منطقه پارك وحش گلستان حركت كرديم و منتظر شديم تا اجازه مخصوص شاهزاده عبد الرضاي پهلوي را براي شكار دريافت كنيم.
ماجراي شكار در اين منطقه هر چند شنيدني و خواندني است اما چون از مسئله گوزن زرد دور مي‌شويم از آن صرف نظر مي‌كنيم اما اين قضيه را بگوييم كه آقاي TRENSE گفت: من در راه بازگشت از شكارگاه در جنگل هنگامي كه از كنار يك دره كوچك در جنگل گلستان مي‌گذشتم به علت ليز بودن مسير پايم سر خورد و حدود 3 الي 4 متر به پايين لغزيدم و احساس كردم كه روي يك جسم خيلي نرم و بزرگي افتادم كه ناگهان غرش بزرگي برخاست و ببري از جا جهيد و فرار كرد.
آنقدر ترسيده بودم كه يادم رفت تفنگي در دست دارم.

شنبه بیست و ششم دی 1388 :: 9:48 ::  نويسنده : محمدرضا
زیر راسته نشخوارکنندگان از زوج سمی ها نرها اغلب دارای شاخ هستند. فکها با حرکات طرفی برای خرد کردن مواد غذایی مناسب شده و معده چند قسمتی است. در جریان گوارش موادی که قبلا بلعیده شده و دوباره به دهان برگشت داده شده و نشخوار می‌شود. در ایران از نشخوارکنندگان دو تیره وجود دارد که شامل تیره گوزنها (Cervidae) و تیره گوسفند ، بز ، آهو و گاو (Bovidae) می‌باشد.



تصویر

تیره گوزنها

از این تیره دو جنس Capereolus و Cervus در ایران وجود دارد که با مشخصات زیر از هم جدا می‌شوند.

جنس Capereolus

در این جنس دم کوتاه است بطوری که در زیر موهای بدن مخفی شده و به خوبی دیده نمی‌شود. شاخ کوتاه و بدون زایده‌های بالای چشمی است. اندازه بدن کوچکتر است.

جنسCervus

دم با رشد زیاد و کاملا واضح است. شاخ بلند و زایده‌های بالای چشمی وجود دارد، اندازه بزرگتر است.

مشخصات

تیره گوزنها در میان نشخوارکنندگان یگانه طایفه‌ای است که انواع بسیاری از آن در قاره اروپا مانند جانوران وحشی زندگی می‌کنند. یکی از خصوصیات عمده‌ای که گوزنها را از نشخوار کنندگان دیگر متمایز می‌کند شکل و ساختمان شاخهای این جانوران است معمولا تنها نرینه‌هایی که به سن بلوغ رسیده‌اند شاخ دارند. شاخهای گوزنها توپر و بی‌دوام هستند. شاخهای نشخوارکنندگان دیگر میان تهی و تغییر ناپذیرند، از این رو عنوان جانوران شاخ تهی یافتند. در نخستین سال زندگی گوزنها شاخی استخوانی از هر سوی پیشانی روی دو برآمدگی پوشیده از پوست و پشم بسیار نرمی که مخمل خوانده می‌شود رشد می‌کند.

پوست شاخ را تا مرحله تشکیل آن می‌پوشاند سپس پاره می‌شود و می‌افتد. در حدود فوریه (اوایل بهمن) شاخه استخوانی هم به نوبه خود می‌افتد و شاخ دیگری که نیرومندتر و درشت‌تر خواهد بود رفته رفته شکل می‌گیرد، این شاخ هم می‌افتد و جای خود را به شاخ دیگری وا می‌گذارد که سال آینده رشد می‌کند. سال به سال شاخها رشد می‌کنند و رشته‌ها و پره‌هایشان چند برابر می‌شود. شاخها به حسب انواع ممکن است از یک شاخه تشکیل می‌یابد اما بیشتر این شاخه آراسته به شاخهایی است که بچه شاخ گویند.


تصویر



در برخی از انواع گوزنها شاخها و بچه شاخها به صورت پارویی و دندانه‌دار به هم جفت می‌شوند. این شاخها در گوزنهای بزرگ سرزمین شمالی دیده می‌شود و چنین به نظر می‌رسد که گوزنها بومی آسیایند و از آسیا به اروپا ، افریقای شمال غربی حتی کوچیده‌اند و به انواع بسیار تقسیم شده‌اند. گوزنها مقدار زیادی از پوشش گیاهی را می‌خورند که هضم آن برایشان مشکل بوده و دارای خاصیت غذایی مختصری می‌باشد اما همه این حیوانات دارای معده‌های چهار محفظه نشخوار کننده می‌باشند. معده‌های این حیوانات قدرت تجزیه این غذای بلعیده شده (چمنها و گیاهان) را دارند. بعد از بلعیدن غذا بخشی از غذا توسط باکتریها (در اولین محفظه از شکم) تجزیه می‌شود. بعد به درون دهان بازگشت داده می‌شود و مجددا جویده می‌شود و برای دومین مرتبه بلعیده می‌شود تا در محفظه‌های بعدی هضم گردد.

گوزن حواس بسیار تکامل یافته‌ای دارد. در سایه قوه شامه خود می‌تواند از فاصله چند صد متری به وجود دشمن پی ببرد دو گوزن بسیار سریع است و جستهایی می‌زند که دو سه متر ارتفاع و شش هفت متر طول دارد و علاوه بر این شناگر قابلی است. جنگلهای انبوه مسکن و ماوای دلخواه گوزن هستند، گوزن معمولا‌در جریان روز میان بوته‌ها و درختان کوچک می‌خوابد و شب در جستجوی خوراک بیرون می‌آید. در تابستان علف و برگ درخت و در فصل سرما خزه و لجن و پوست درخت می‌خورد. در حدود 170 گونه مختلف از گوزنها و فامیلهای آنها وجود دارد که در سراسر دنیا پراکنده هستند.



تصویر

گونه‌های گوزنها

رانژیفر و گوزن شمالی (Caribou ، Reindeer) در مناطق شمالی زندگی می‌کند و شاخکها در هر دو جنس وجود دارد. آلسس آلسس امریکانوس نر تا 182 سانتیمتر بلندی دارد. داخل آب می‌رود و از گیاهان داخل آب تغذیه می‌کند. سرووس کانادانسیس یا گوزن آمریکایی سابقا در اغلب نقاط ایالات متحده غیر از صحراها وجود داشت ولی حالا در بعضی نواحی یافت می‌شود جانور نر به بلندی 152 سانتیمتر می‌رسد. سرووس الاپوس یا گوزن سرخ اروپایی ، اودوکوای‌لئوس یا گوزن آمریکایی نرها به بلندی 106 سانتیمتر می‌رسند. اودوکوای لئوس ویرژی نیانوس یا گوزن دم سفید در سواحل آتلانتیک تا اوروگون شرقی زندگی می‌کند. اودوکوای نئوس همی اونوس یا گوزن سیاه در آمریکای شمالی وجود دارد.


ادامه مطلب ...
دوشنبه چهاردهم دی 1388 :: 10:1 ::  نويسنده : محمدرضا

آشنايی با پرندگان  

انگلیسی : ‌See-see Partridge
فرانسوی : Perdrix a gorge grise
لاتین : Ammoaerdix Griseogularis


مشخصات :
23 تا 25 سانتی‌متر ؛ یک ماکیان کوچک که ظاهرا شبیه کبک کوچکی به‌نظر می آید. پرنده نر سطح پشتی قهوی مایل به خاکی با خطوط ریز موجدار خاکستری دارد. سطح شکمی‌اش به طور کلی قهوه‌ای مایل به صورتی کمرنگ است و در پهلوها در حدود شش نوار خیلی پهن به رنگ دارچینی پررنگ و سفید دارد. تارکش قهوه‌ای مایل به خاکی و گلو و جلوگردنش خاکستری است. نوار چشمی پهن و سفیدی دارد که در حد بالا و پایین آن خط سیاهی دیده می شود. پرهای کناری دمش خرمایی رنگ است ، تفاوت پرنده ماده با نــر در این است که طرح مشخص سیاه و سفید صورت و پهلوها را ندارد. رفتارش شبیه کبک است و هنگام احساس خطر به جای پریدن ، می دود.
      
زیستگاه :
مناطق بیابانی و نیمه بیابانی. تپه و ماهورهای سنگی و کم ارتفاع. ساحل رودخانه‌ها و جویبارهای مناطق خشک و زمین‌های سنگلاخ را ترجیح می دهد. روی زمین آشیانه می سازد.
      
پراکندگی :
تیهو از پرندگان بومی ایران است و از جمله پرندگانی‌ست که در حال حاضر و به گزارش سازمان محیط زیست ایران از وضعیت مناسب و عادی برخوردار است ، اما آنچه مسلم است اینکه تعداد این پرندگان طی سال‌های گذشته تا به امروز بسیار کاهش پیدا کرده و به درستی این امر نمی تواند بازگو کننده روال عادی زیستی این پرنده باشد.!


ادامه مطلب ...
چهارشنبه دوم دی 1388 :: 13:10 ::  نويسنده : محمدرضا
کبک

شکار کبک در کردستان:

عشق کردها به شکارجزء خصوصیات فطری طبیعی انهاست از سوی دیگر مقوله “شکار و شکارچی” و پیشینه ان سرزمین دارد.به علاوه نوع حیوانات وحشی و اهلی و کثرت و قلت انها نیز تاثیر زیادی در رونق یا انحطاط شکار دارد.
پرندگان نیز در این میان جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص می دهند که از ان سخن خواهیم گفت.
کردستان طبیعتی بسیارزیبا دارد و از حیث اب و هوا منطقه ای سرد و خشک است.ارتفاعات و ناهمواری های زیاد ان بیشتر ماه های سال از برف پوشیده هستند اما دره های مرکزی کردستان اب وهوای اقلیمی وحتی خشک دارند و درجه حرارت نیز در نقاط مختلف مناطق کردنشین کاملا با هم متفاوت است.
کوه های کردستان پوشیده از مراتع و چراگاه های سبز و خرم است و دره های ان پر درخت و مستور از مرغزارهای با طراوت می باشد که در فصل بهار با انواع و اقسام گلهای رنگارنگ اراسته می شوند.
وسعت جنگل های کردستان ترکیه 10 میلیون هکتار و در کردستان عراق
17200000میلیون هکتار است.جنگل های کردستان در همه جا انبوه نیست و در بعضی نقاط جنگل به صورت درختان بوته کوتاه و سرو کوهی ظاهر میشود و درختان چنار و بید و مخصوصا سپیدار در نقاط پر اب فراوان هستند.
ارتفاعات و دامنه های بلند را مراتع وسیع پوشانیده که چراگاه گله های بز و گوسفند می باشد. در بعضی نقاط گیاهان خودروی خوراکی می روید که چوپانان و مردم عادی به دلیل داشتن خاصیت دارویی می چینند و پیرزنان انها را با دقت در منزل نگهداری کنند.
درختان میوه از قبیل: انار، هلو، سیب، انجیر، زردالو و همینطور درخت گردو که عمر صد ساله دارند در کردستان فراوانند.
در کردستان از دویست سال پیش همه انواع حیوانات وحشی پراکنده بودند. در آغاز قرن نوزدهم هنوز در کردستان شیر دیده می شد ، اگرچه امروز نسل شیر در کردستان از بین رفته ولی پلنگ هنوز وجود دارد.
در نه بیرنائو واقع در جنوب منطقه وان خرسفراوان است و در این ناحیه از ماه جون تا سپتامبر خرس ها می توانند طعمه و خوراک کافی پیدا کنند. در بن گوال گراز وحشی زیاد است در سال 1939 میلادی در طی سه ماه 1200 راس گراز شکارشد. و در سال 1963 در ناحیه بارزان در یک نوبت شکار ، 55 گراز شکار گردید. حیوانات دیگر مثل گرگ و شغال و روباه و کفتار اغلب به دهات نزدیک می شدند که وحشی به شمار می آیند در حالی که نه گوشت خوارند و نه درنده .
بعضی از این حیوانات مانند بز کوهی برای گشتشان و بعضی نیز مثل خرگوش صحرایی صرفا به جهت تفریح شکار می شوند. حیوان دیگری که برای گوشتش شکار میشود جوجه تیغی است که مسیحیان منطقه ان را می خورند و همینتوز سنجاب، دله، سمور که برای پوستشان صید می شوند. بنا بر این جای تعجب نیست که می گویند کرد ها شکارچی به دنیا می آیند. پرندگان نیز در کردستان فراوانند.
کوه های بلند کردستان ماوا و پناه گاه عقاب های با شکوه هست. جویباران و اب گیر های منطقه، انواع مرغابی ها بخصوص مرغابی جره و نوک دراز را به طرف خود میکشاند.
در سال 1972 پانصد هزار عدد از پرندگان، زمستان را در دریاچه ارومیه گذرانده و در آنجا از یک نوع خرچنگ کوچک به نام آرتمیا تغذیه کردند در همان زمان دریاچه وان دستجات بی شماری از پلیکان ها را در خود جای داده بود (جی ویلیارد، رولوموند، 13 ژانویه 1973 ) بلبل، لکلک، مرغ ماهی خوار در نواحی ییلاقی و اطراف شهر ها فراوانند و در ترانه های کردی از پرنده ها بسیار نامبرده میشود.
هزاران هزار قمری و کبوتر در داخل غار ها و حفره های بی شمار کوهستان ها آشیانه دارند.
کبک و بلدرچین از پرندگانی هستند که شکار آنها مورد علاقه و توجه خاص شکارچیان است. در آبهای زلال نهر ها ماهی به حد وفور یافت میشود که شناسایی و نام گذاری همه آنها، همیشه آسان نیست. یک نوع ماهی درشت با طول 2 متر که مسیحی ها آن را ماهی توبیاس مینامند در رودخانه زاب صید می شود که گوشت بسیار عالی دارد.
ما در اینجا به شکار کبک اشاره میکنیم.
شکار کبک:
شکار کبک در کردستان توسط راوچی ها (شکارچی ها) انجام می گیرد. کبک در کردستان اسامی و اصطلاحات مربوط به خود دارد. کرد ها کبک را به دو گروه اصلی xasa-kav zera-kav تقسیم می کنند
خاسه که بر مبنای سن و سال کبک به پنج نوع به نام بار ( کبک یک ساله )، تور (کبک دو ساله)، توره وان ( کبک سه ساله) که وی قه یره (کبک چهار ساله)، که وی کون (کبک پیر با فراتر از چهار سال) تقسیم می شود.
زره که و کبکی است بدون خال و خاسه که کوچک تر و آواز متفاوتی نیز دارد و فقط جیغ می کشد. کبک ها را در کردستان بر حسب رنگ نیز مشخص میکنند مانند: شنیه که (کبک آبی) سووره که (کبک قرمز) که وی سپی (کبک سپید، سفید) که وی سپی واش (کبک خاکستری) از طرف درگر چاقی و لاغری نیز مبنای شناسایی است که وه خره (کبک چاق و چله) که وه باریک (کبک لاغر اندام و نحییف). به علاوه کبک ها چون نر و ماده دارند به این دلیل ما که وه (کبک ماده) نیره که وه (کبک نر) هر کدام ویژگی های خود را دارند که به عنوان مثال بر اساس نوع صدا و آوازشان از هم متمایز میگردند.
شکار کبک انواع گوناگون دارد:
1-شکار با دیو جامد( Dev-Jama) : از پارچه ای رنگارنگ و پر نقش و نگار برای فریب و جذب کبک استفاده می شود و شکارچی از این طریق وی را به دام می اندازد.
2-شکار کبک با کبک: از رایج ترین طرق شکار های کبک در کردستان است. کبک نر و ماده را در جایگاه ویژه قرار می دهند که صدا بدهند و آواز بخوانند و کبک های دیگر را به خود جلب و جذب کنند و از این راه کبک ها را به دام می اندازند. این شکار بیشتر در فصل بهار انجام میگیرد.
3-شکار در چشمه: شکاری است که در پاییز انجام میگیرد و کبک ها برای خوردن آب به چشمه می آیند، برایشان دام میگسترند و به دام می افتند به زبان کردی این شکار را ( رادی سه رکان یا راوه بار) میگویند.
4-شکار رد بلندی ها و تپه ها: این شکار را به کردی کو ته راو گویند که در پاییز هنگام بارش باران انجام میگیرد. در این روش شکار از کبک نر و ماده که در داخل قفس ویژه هستند برای به دام انداختن سایر کبک ها استفاده میشوند.
5-چنگه راو: نوعی شکار است که از زمان نخستین بارش برف زمستانی شروع میشود و دسته جمعی و گروهی انجام میگیرد. صبح زود مردم به تپه ها و ارتفاعات بلند برفی میروند و در انجا در کمین کبک ها می نشینند و آنها را به دام می اندازند زیرا سرما و برف زمستانی موجب می شود که کبک ها از آشیانه بیرون آمده و در نقاط مختلف پراکنده شوند. روش دیگری نیز استفاده می شود و آن پرواز دادن کبک ها و خسته کردن آنهاست تا از پرواز بیافنتد و سپس آنها را زنده می گیرند.
6-را وه ره په: این نوع شکار برای بدام انداختن کبک نر است و لذا کبک ماده ای را با نخی به محلی میبندند و از این طریق کبک نر را به دام می اندازند.
7-شکار با دام تخته: این شکار که به کردی ته پکه نام دارد نوعی دام است بدین طریق که جای را گود کرده و روی آن تخته ای درب دار می گذارند و کبک به محض رفتن روی آن به گودی می افتد و در بسته شده و کبک به دام می افتد.
8-شکار با چراغ قوه: این شکار در شب های تاریک انجام می شود. به اشیانه کبک ها نزدیک شده و بطور ناگهانی چراغ قوه ها را روشن میکنند و کبک ها در نور چراغ قوه مثل اینکه هیپنوتیزم شده باشند از جای خود تکان نمیخورند و لذا به آسانی کبک ها را زنده می گیرند.
9-شکار با تیر و کمان های محلی .
10-شکار با ساچمه زنی.

معمولا بخشی از سرمایه گذاری که در ساختمان سازی و خرید تجهیزات اولیه صرف میشود ، تحت عنوان هزینه های  ثابت  وقتی که در دراز مدت و بر تولید چند سال تقسیم گردد تنها بخش کوچکی از هزینه های تولید را شامل خواهد شد . به عنوان مثال چنانچه برای ساخت یک مجموعه پرورش کبک مبلغ یکصد میلیون تومان صرف ساختمان سازی ، تاسیسات و خرید ماشین الالت نمائید ، توان تولید سی هزار قطعه کبک را در سال خواهید داشت ، حال با احتساب حداقل ده سال عمر مفید برای این امکانات و تولید حداقل سیصد هزار قطعه کبک طی این مدت هزینه مربوط به سرمایه گذاری اولیه به ازاء هر قطعه مبلغ مناسبی خواهد شد . اگرچه برخی از تولیدکنندگان نیز این مبالغ را سرمایه ماندگار برآورد کرده که بر ارزش املاک خواهد افزود به هزینه تولید اضافه نمیگردد.
بخش عمده هزینه تولید یک کیلو گوشت کبک شامل موارد زیر است :
یک . دان مصرفی : برای براورد هزینه دان مهمترین مساله دانستن ضریب تبدیل است . ضریب تبدیل یعنی میزان دانی که مصرف میشود تا یک کیلو گوشت تولید گردد . به صورت تئوری با مصرف هفت کیلو دان یک کیلو گوشت کبک تولید میگردد که در عمل از پنج تا بیست درصد دور ریز دان را نیز باید به آن افزود . تعویض به موقع دانخوری ها بر اساس سن و استفاده از لبه های یک سانتی متری دو نکته موثر در کاهش پرت دان هستند.
دو.هزینه کارگری : به طور متوسط هر هشت هزار قطعه کبک گوشتی به یک کارگر نیاز دارد .
سه.هزینه سوخت مصرفی : برای براورد این مورد باید با شرکت های تاسیساتی مطقه خود تماس حاصل نمائید زیرا هزینه سوخت با توجه به ابعاد سالن ها، شرایط آب و هوایی منطقه ، نوع سیستم گرمایشی ، میزان دوری از منابع تامین سوخت و … متفاوت است .
چهار.مکمل ها ، ویتامین ها و داروها : چنانچه قیمت دان با دقت محاسبه گردد بخش عمده این هزینه ها در دان محاسبه گردیده است . دارو و ویتامین ها حداکثر یک درصد قیمت تمام شده هر کیلو را به خود اختصاص می دهند
پنج.هزینه آب و برق : حداکثر نیم درصد قیمت تمام شده یک کیلو گوشت مربوط به هزینه های آب و برق است

 

بسیاری از خانواده های ایرانی کبک را می شناسند و لااقل برای یک بار هم که شده آن را در طبیعت، باغ وحش ها یا رسانه ها دیده اند. کبک از ظاهر زیبا و آواز خوش برخوردار است که هر کدام قدرت و زیبایی طبیعت خدادای را متبلور می سازد. اکثر روستائیان عزیز به طور کامل با آن آشنایی داشته و میزبان این پرنده زیبا در کشتزارها و مزارع خود هستند. به طوری که هر صبح یا غروب همراه با غره های طنین انداز کبک روانه مزارع و یا خانه هایشان می گردند . کبک پرنده ای است با جثه ای نسبتا کوچک اما صورت ظاهری بسیار زیبا و جذاب به گونه ای که دور سر را نواری سیاه رنگ، زیر گلو لکه نخودی رنگ و پهلو ها را خال های کشیده ای به رنگ بلوطی  احاطه کرده و نوک و پای آن نیز به رنگ سرخ میباشد. آواز این پرنده طنین انداز بوده و تا مد کوتاهی ادامه می یابد. کبک در اواخر اسفند و اواسط بهار به صورت گله های ۲۰-۱۵ تایی جفت گیری نموده و سرانجام در اواسط اردیبهشت شروع به تخم گذاری می نماید. جوجه کبک ها پس از ۲۶-۲۴ روز سر از تخم بیرون آورده و در روزهای تابستانی خرداد و تیر به همراه مادر در دامن طبیعت قدم می گذارند. همه ما گاهی اوقات به منظور تفرج و سرگرمی به طبیعت رفته و ساعتی را در آنجا سپری می کنیم. اما بعضا هنگام قدم زنی با تکه های استوانه ای شکل از جنس پلاستیک برخورد نموده که شبیه به گلوله است. گلوله ای که در آن پر از ساچمه های ریز فلزی بوده و هر کدام چشم یک کبک را از طبیعت و زیستن فرو می بندد. اکثر افراد کبک را به خاطر گوشت لذیذ و مطبوع آن شکار می کنند ولی غافل از آنکه روزی ممکن است نام و نشانی از کبک در طبیعت باقی نماند. از سوی دیگر مخاطرات طبیعی همانند سرمای طاقت فرسای زمستان و یا خشکسالی های سخت تابستان این پرنده را گاهی به کام نابودی می کشاند. به طوری که علاوه بر شکار بی رویه، در سرمای زمستان سال ۸۶ قریب به هزار قطعه از این پرنده در برخی از نواحی استان یزد (نای بندان طبس) تلف شدند. اما چندی است که در سیطره زندگی شهری، مجتمعی با نام پرند سعی به احیاء و گسترش این پرنده نموده و تا به حال خدمتی بزرگ و ارزشمند را در این معقوله عرضه داشته است. در سال ۱۳۷۹ پرند بعنوان اولین مجتمع تکثیر و پرورش کبک و قرقاول در ایران احداث گردید. اما با توجه به آنکه اقدام این مجتمع در ابتدا به صورت محدود بوده سرانجام در سال ۱۳۸۱ با تهیه گله های کبک و قرقاول از خارج از کشور به طور وسیع و با ظرفیتی چشم گیر آغاز به کار نمود. از جمله اهداف پرند تولید انبوه کبک و فراورده های جانبی آن بوده که هم اکنون علاوه بر تحقق آن، هنوز رو به رشد است. از سوی دیگر خوشبختانه به دلیل عرضه گوشت این پرنده به صورت فراگیر و در دسترس، تا حد زیادی از شکار آن در طبیعت کاسته شده و انتظار می رود که پرند با احداث شکارگاههای مصنوعی بتواند به میزان قابل توجهی از شکار بی رویه و غیر قانونی آن جلوگیری نماید. همچنین این مجتمع با عرضه گله های مولد این پرنده امکان اشتغال شمار زیادی از افراد را فراهم آورده است. به صورتی که در حال حاضر به رغم اینکه پرند بزرگترین واحد پرورش و تولید در ایران و حتی خاورمیانه می باشد، چندین واحد دیگر نیز در اکثر نقاط کشور با حمایت های همه جانبه این مجتمع اقدام به تکثیر و پرورش کبک نموده اند. شایان ذکر است که پرند موفقیت های حاصله خود طی چندین سال اخیر را مرهون تلاش پرسنل کار آزموده و مدیریت کارامد و اثربخش خود می داند. چنانکه تا به حال تلاش و زحمات زیادی در جهت تحقق اهداف این مجتمع صورت پذیرفته و هم اکنون در عرصه بین المللی، نام پرند در اذهان به جای مانده است .

این مطلب بر گرفته از وب سایت شرکت پرند پرورش دهنده کبک . بلدرچین و غیر....


 معرفی کبک         

                                   

نام علمی کبک karAlectoris chu و نام انگلیسی ان chukar Partridge از خانواده Phasianeada می باشد . این پرنده دارای نوک و پاهای قرمز ، پرهای خاکستری و گلوی نخودی رنگ با نوار حاشیه ای پهن سیاه بوده و در زیر شکم و پهلو ها خال های زیبا و کشیده به چشم می خورد . نر و ماده از نظر ظاهر تفاوتی با هم نداشته ولی پرنده نر کمی بزرگ تر از ماده ان میباشد . طول ان ۳۵-۳۴ سانتیمتر و تغذیه ان در طبیعت دانه گیاه و حشرات و در سیستم صنعتی از کنسانتره فرموله شده که بر حسب نوع پرورش کبک گوشتی و مادر تهیه شده استفاده میگیرد . تعداد تخم ان در سیستم صنعتی به ۸۰ عدد قابل پیشبینی می باشد. وزن نر ۵۷۰ گرم و ماده ها به ۵۰۰ گرم می رسد.

شایان ذکر است در منطقه های مختلف ایران بخصوص رشته کوه هی زاگرس این پرنده را با نام های محلی نیز میشناسند مانند کوک . کوگ و غیره..

 

چهارشنبه دوم دی 1388 :: 12:53 ::  نويسنده : محمدرضا
اگرچه هنوز مدت زمان زیادی از ورود گوشت بلدرچین به بازار مصرف ایران نگذشته است اما به دلیل خواص درمانی و کیفیت مطلوب گوشت بلدرچین ، به خوبی مورد قبول بازار مصرف قرار گرفت و جای خود را در عرصه فروش ثابت نمود . باید بپذیریم که عرضه و تقاضا مهمترین عامل در شکل گیری مشاغل جدید است لذا خطرپذیری و کنجکاوی سرمایه گذاران ، سود دهی و جذابیت شغلی پرورش کبک و کیفیت غذایی گوشت کبک را میتوان از جمله عوامل توسعه روزافزون این حرفه دانست .
پرورش صنعتی کبک در ایران تاریخچه کوتاهی دارد اما مصرف گوشت کبک به دوران غارنشینی در ایران باز میگردد . شکار کبک نامی آشنا برای هر ایرانی است ، لیکن با افزایش جمعیت جامعه میزان برداشت شده از طبیعت نه تنها جوابگوی میزان مصرف نخواهد بود بلکه نسل پرنده را نیز با خطر انقراض روبرو خواهد ساخت.
شرایط پرورش انبوه و تولید صنعتی ، نیاز هایی را پدید می اوند که اطلاعات مربوط به نحوه زیست پرنده در حیات وحش راهگشای تمام مشکلات نخواهد بود بنابراین انجام یک کار عملی همراه با علم منجر به تحقق محاسبات در این حرفه می شود .
کبک پرورشی با نام علمی Alectoris chukar chukar در حقیقت یکی از شانزده سویه کبک وحشی میباشد که خود از راسته قرقاول سانان میباشد ( بلدرچین و قرقاول نیز در همین گروه جای دارند ). از شانزده سویه شناخته شده کبک حداقل پنج نوع در حیات وحش ایرن وجود دارند .
کبک پرنده ایست کوتاه پرواز که به صورت وحشی در ارتفاعات هزارودویست تا چهارهزاروهشتصد متری از سطح دریا و در مناطق کوهستانی و صخره ای یافت میشود ، کبک چوکار (که در منطق مختلف ایران با نام های متفاوتی شناخته میشود ) پرجمعیت ترین نوع کبک در ایران بوده که تقریبا در تمام نواحی کوهستانی ایران پراکنده است ( با وجود کاهش محسوس تعداد این پرندگان در طبیعت هنوز هم در تمام تپه ماهور های این سرزمین پهناور کمابیش مشاهده می شوند )
یکی از سوالاتی که به فراوانی در این مرحله پرسیده میشود اینست که : مناسب ترین محل برای احداث یک مجتمع پرورش کبک چه خصوصیات جغرافیایی باید داشته باشد ؟ این سوال به صورت ناخوداگاه برآمده از شرایط حاکم بر ساخت سالن های مرغداریست و با ذهنیت دوری از آلودگی همراه است . در پاسخ به این سوال سه نکته حائز اهمیت است : یک. کبک پرنده ایست قوی و مقاوم در برابر بیماری ها که در حال حاظر در بسیاری از فارم های ایران از هیچ نوع واکسنی (حتی برای پیشگیری ) برای پرورش آن استفاده نمیشود/. دو. افزایش فاصله از مراکز سبب افزایش هزینه تمام شده مصالح ، انرژی ، دان و نهایتا محصول شما میشود/. سه .این انتخاب میتواند به عوامل بسیاری مربوط باشد که ایجاد ” شرایطی همچون طبیعت ” یکی از مضر ترین آنهاست!!!
چنین به نظر میرسد که بسته به منطقه جغرافیایی آغاز بلوغ جنسی و مشاهده رفتار های تولید مثلی در کبک های وحشی میتواند متفاوت باشد ،بدین ترتیب جفتگیری طبیعی این پرندگان در برخی مناطق از اواخر اسفند آغاز و تا خرداد ماه ادامه می یابد در این حالت کبک ماده پانزده تا بیست تخم گذارده و بر روی آنها میخوابد ،بیست و سه روز بعد جوجه ها سر از تخم بیرون میاورند . برخی از این جوجه ها در بهار سال بعد بالغ شده و آماده جفتگیری می باشند . جوجه ها پس از تولد ابتدا از حشرات و به زودی از دانه و برگ گیاهان جهت تغذیه استفاده خواهند نمود .
جرئیات بسیار جالبی از تغزیه ، تولیدمثل و رفتارشناسی کبک ها در طبیعت روشن شده است که برخی زیربنای اصول مدیریتی پرورش این پرنده اند و برخی نیز محدود به حالت طبیعی است و در پرورش انبوه این پرندگان نقشی ندارد .
به غیر از کبک چوکار انواع دیگری از کبک نیز در سایر مناطق دنیا در حال پرورش میباشند . تخم گذاری کبک اولین صفتی بود که مورد توجه پرورش دهندگان و متخصصین اصلاح نژاد قرار گرفت . تعداد و طول دوره تخم گذاری دو فاکتور بسیار مهم در ارزیابی تجاری یک گله کبک مولد میباشند ، در یک دوره ثابت هرچه تعداد تخمگذاری بیشتر باشد گله از لحاظ اقتصادی مناسب تر است . در همین جا بد نیست عبارت گله مولد نیز خدمت علاقمندان تشریح گردد.
گله مولد به عبارت ساده جمعیتی از پرندگان نر و ماده میباشد که پس از رسیدن به سن بلوغ رفتارهای تولید مثلی در آنها پدیدار گشته و تخم ماده ها بارور ( نطفه دار) خواهد بود.
حداقل سن برای اولین تخم گذاری در کبک را هفت ماهگی ذکر کرده اند گرچه قبل از آن نیز امکان القائ بلوغ وجود دارد اما تعداد تخم در دوره ثابت به شدت تحت تاثیر قرار گرفته و کاهش خواهد یافت . از نکات مهم در رسیدن گله به بلوغ رسیدن به وزن مناسب است ( وزن قبل از بلوغ به اندازه سن در بلوغ جنسی اهمیت دارد )
به دلیل کوتاه بودن دوره های اقتصادی تولید در کبک ها پیشنهاد میشود در هر فارم از دو گله مولد استفاده شود
تا تولید دچار وقفه نگردد به این معنی که با پایان یافتن تخمگذاری گله اول تخمگذاری در گله دوم آغاز گردد

 به طور معمول انچه که به عنوان گله مولد به فروش میرسد جوجه های ۴ تا ۶ ماهه هستند که اغلب بایست یک دوره خاموشی را پشت سر گزارند



علیرغم مقاومت ذاتی کبک در مقابل شرایط سخت و بیماری ها ، با رونق گرفتن پرورش صنعتی  و نگهداری جمعیت قابل توجهی از این پرندگان در یک مکان ، شاهد بروز مشکلاتی در مسیر پرورش آنها هستیم . بیماری ها همان مشکلاتی هستند که اغلب توسط میکروبها بوجود آمده و میکروبه نیز دیده نمی شوند مگر با میکروسکوپ.

در میان پرورش دهندگان عبارتی

مقاومت در مقابل بیماریها چیزیست که پرورش دهندگان انواع گوناگون حیوانات با تمام توان به دنبال ان هستند. کبک حیوانی است مقاوم به بیماریها اما چنانچه در مواجه با دوز عفونی هر بیماری قرار گیرد ، مبتلا خواهد شد و به دلیل خاصیت انتشار در سیستم پرورش متراکم مشکلات قابل ملاحظه ای را به دنبال خواهد داشت.

سنین مختلف را از یکدیگر جدا نمائید و به عنوان یک قانون از نگهداری چند گروه جوجه با سنین مختلف در زیر یک سقف خود داری کنید ، پیشگیری مطمئن ترین راه برای حفظ سرمایه شماست .



خواندن دیدگاه ها مصطلح است بدین مضمون که همانطور که اندازه گله دو برابر میشودامکان بروز بیماری چهار برابر میشود .

اگر یک عدد میکروب در شرایط مساعد رشد قرار گیرد در کمتر از یک روز تعداد آنها از جمعیت انسانهای روی زمین بیشتر خواهد شد. با این مقدمه از بین بردن شرایط رشد این میکروبها و دور نگه داشتن آنها از پرندگان ، کلید سلامت گله و موفقیت در یک کار اقتصادی است. آنچه گفته شد در موضوع رعایت بهداشت   (biosecurity)    است

برای شناخت مهمترین راههای ورود بیماری به گله تحقیقات بسیاری صورت گرفته است ، نتایج بدست آمده چندان هم عجیب نبوده است : پرسنل و افراد فارم به عنوان مهمترین عوامل ورود بیماری به گله طیور شناخته شده اند زیرا به صورتی هوشمند ظوابط بهداشتی مشخص شده را نقض می نمایند

با لا بودن تعداد در واحد سطح یا همان شلوغی سبب تسریع بروز مشکل در گله می گردد ، شلوغی سبب بروز استرس شده ، رشد را تحت تاثیر قرار داده ، راندمان مصرف غذا را پائین می اورد و نهایتا تولید را کاهش میدهد. 


چنانچه بخواهیم پرورش کبک را در عباراتی مختصر تعریف نماییم چنین میتوان گفت که یک مجتمع پرورش کبک واحدی است با حدود هشت بخش شامل :
۱-سالن مولد: که گله مولد در آن جای گرفته و تخم گذاری می نماید
۲-سالن جوجه کشی: که درآن پس از ۲۳ روز جوجه ها سر از تخم بیرون می اروند
۳-سالن پرورش که جوجه ها درآن برای مدت ۲۰ هفته نگهداری میشوند
۴و۵کشتارگاه ، سرد خانه و بسته بندی مجموعه ای است که محصول شما را اماده ارائه به بازار خواهد نمود
فضاهای دیگری همچون انبار دان ،( منبع ذخیره آب ، دستگاه مولد برق اضطراری) و واحد مسکونی از دیگر اجزا میباشند. حال به آسانی میتوان هزینه های مربوط به ساخت و ساز را برآورد نمود که بخش عمده ای از هزینه های ثابت را شامل میشود فضاهای یاد شده بر حسب حجم کار و وسع سرمایه گذار متغییر خواهد بود به اعتقاد اینجانب برای راه اندازی کوچکترین واحد پرورشی ، داشتن حداقل ۴۰۰ پرنده مولد الزامی است که برای نگهداری از آنها ۲۵ مترمربع فضای مسقف، دارای تهویه مناسب، یک تابلو برق مجهز و ………….در نظر گرفته شود برای اطلاع از انواع فضاهای مورد نیاز ، هزینه ساخت آنها و همچنین مشاهده محاسبه میزان بازدهی میتوانید از طرح توجیهی که برای ارائه به جهاد کشاورزی تهیه شده است دیدن نمایید




 
 
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است |طراحی : پیچک
 

  • دانلود فیلم